II. Kaþólskt kirkjulíf á Íslandi

  Árið 1859 komu fyrstu kaþólsku prestarnir hingað til lands eftir siðaskiptin. Það voru þeir Bernard Bernard og Jean-Baptiste Baudoin og keyptu þeir jörðina "Landakot" við Reykjavík og settust að í bóndabænum. Faðir Baudoin reisti litla kapellu við þetta hús 1864. Hún var síðar leyst af hólmi af timburkirkju við Túngötu, nálægt prestsetrinu. Þessi kirkja var helguð heilögu hjarta Jesú. Eftir fyrri heimsstyrjöldina hófu Montfortprestar, sem höfðu tekið við trúboðinu í Íslandi árið 1903, að leggja drög að byggingu nýrrar kirkju. Ýmsar teikningar voru gerðar en loks var ákveðið að smíða kirkju í nýgotneskum stíl. Hornsteinninn var lagður 1927. Árið 1929 var kirkjan fullreist.

  Kirkjan var byggð eftir teikningum íslenska arkitektsins Guðjóns Samúelssonar. Lengi var hún stærsta kirkja landsins. Kirkjan var vígð 23. júlí 1929. Það gerði sérstakur sendimaður Píusar XI, William kardínáli van Rossum CssR, yfirmaður stjórnardeildar Páfagarðs "De Propaganda Fide". Kardínálinn kom til Íslands til að lýsa yfir stofnun postullegrar trúboðskirkju á Íslandi og til að vígja til biskups postullegan stjórnanda hennar, Martein Meulenberg. Dómkirkjan ber nafn "Krists konungs" í heiðursskyni við Krist, Drottin alheimsins. Kirkjan er undir verndarvæng hinnar sælu Maríu meyjar Guðsmóður, sankti Jósefs og tveggja helgra, íslenskra manna, Jóns Ögmundarsonar og Þorláks Þórhallssonar. Kirkjuklukkurnar þrjár eru tileinkaðar Kristi konungi, Maríu mey og sankti Jósef.

  Árið 1956 var sett upp orgel í kirkjunni sem smíðað var hjá Fröbenius-smiðjunni í Kaupmannahöfn. Kirkjan og orgelið hafa verið endurnýjuð nokkrum sinnum, síðast 1999-2000.

  Á hægri hlið við innganginn í kirkjuna stendur tréstytta frá miðöldum af Maríu mey með barninu. Talið er að hún sé frá 14. öld. Líklega var hún í sveitakirkju á árum áður en eftir siðaskiptin tók bóndinn á Reykhólum hana í hús sitt. Hún var gefin Landakotskirkju árið 1926 og þar er hún tignuð sem "Reykhóla-María". Jóhannes Páll páfi II krýndi styttuna þegar hann heimsótti Ísland í júní 1989.

  Í tilefni af hátíðinni "Kristni í 1000 ára á Íslandi" var dómkirkjan heiðruð og fengin nafnbótin "basilika", hin eina í löndum Norður-Evrópu. Hinn 1. júlí 2000 lýsti Edward Idris Cassidy kardínáli þessari nafngjöf yfir við hátíðlega messu í dómkirkjunni.

  Til hægri fyrir dyrum úti er brjóstmynd af Marteini Meulenberg biskupi (1872-1941) en hann stóð fyrir byggingu kirkjunnar. Hann var fyrsti kaþólski biskupinn á Íslandi eftir siðaskiptin. Til vinstri við kirkjuna var þann 17. september 2000 afhjúpuð stytta af konu og nefndist hún "Köllun". Hana gerði listakonan Steinunn Þórarinsdóttir til minningar um mannúðarstörf Jósefssystra sem störfuðu á Íslandi í meira en eina öld.
 

Undir Landakotssókn falla tvær kirkjur úti á landi:
 

  Árið 1935 komu Fransiskussystur til Stykkishólms til að setja þar á stofn spítala, leikskóla og prentsmiðju. Kapellan í húsi þeirra var öllum opin. Á sjöunda áratugnum var byggt nýtt hús handa systrunum og einnig ný kapella. Þar er staðsettur prestur sem sinnir systrunum og kaþólsku fólki í bænum og nágrenni.
 

Messutímar í kapellunni í Stykkishólmi:

Ennfremur eru reglulega (amk. mánaðarlega) haldnar messur í bæjarfélögum nálægt Stykkishólmi. Upplýsingar um messutíma veita systurnar í síma 438 1070.
Messurnar eru á íslensku eða ensku með pólskri þýðingu.

Skriftatímar: Eftir samkomulagi við prestinn (sími 438 1127 eða 438 1070).
 
 
 

Árið 1989 keypti kaþólska kirkjan gamalt hús á Ísafirði, byggt 1835, og var því breytt og gert að prestahúsi. Alfreð Jolson biskup blessaði litla kapellu í því 28. júlí sama ár. Ný kapella var byggð bak við húsið 1997-1999 í umsjón Trausta Leóssonar og húsið sjálft var endurbætt. Þann 5. júli 1999 blessaði Jóhannes Gijsen Reykjavíkurbiskup nýju kapelluna. Prestur býr þar og sinna kaþólsku fólki á Vestfjörðum.
 

  Messutímar í Jóhannesarkapellu:

  Sunnudaga kl. 11:00 (á pólsku eða íslensku.)

  Skriftatímar: Hálfri klukkustund fyrir messu og eftir samkomulagi við prestinn.

  Hvern sunnudag eru haldnar messur á mörgum stöðum í nágrenni Ísafjarðar (á pólsku eða ensku) og enn fjær að minnsta kosti einu sinni í mánuði. Vinsamlega hafið samband í síma 456 3804 til að afla upplýsinga um tímann og einnig í hvaða (lútersku) kirkju messan fer fram.

Árið 1925 reistu Jósefssystur spítala ásamt kapellu í Hafnarfirði. Kapellan var blesssuð 5. september 1926 af hinum postullegum leiðtoga Marteini Meulenberg SMM. Hún var einnig safnaðarkirkja nýstofnaðrar Jósefssóknar í Hafnarfirði. Árið 1987-1988 urðu Jósefssystur að selja spítalann og kapelluna. Reisa varð nýja kirkju. Séra Hjalti Þorkelsson, sóknarprestur í Hafnarfirði, hafði umsjón með að byggð var kirkja með áföstum prestbústað og safnaðarsal á Jófríðarstöðum. Arkitekt var Knútur Jeppesen. Þann 3. júlí 1993 vígði Alfreð Jolson biskup hina nýju St. Jósefskirkju. Árið 1997 voru settar upp "krossferilsmyndir" eftir svissnesku listakonuna Bradi Barth á kirkjuveggina.

Messutímar í St. Jósefskirkju:

Sunnudaga kl. 10:30.

Alla virka daga:  kl. 10:30.

Skriftatímar: Hálfri klukkustund fyrir messu og með samkomulagi við prestinn (sími: 555 0187, 554 7010).

Karmelnunnur komu frá Hollandi árið 1939 til að stofnsetja klaustur í Hafnarfirði. Sakir stríðsins héldu þær vestur um haf til Bandaríkjanna. Þær sneru til baka 1945. Árið 1946 var klaustrið og kapellan blessuð. Hollensku karmelnunnurnar urðu að hverfa af landi brott vegan skorts á nýliðum árið 1983. Reykjavíkurbiskupsdæmi tók að sér umsjá byggingarinnar. Árið 1985 fluttust 16 karmelsystur frá Póllandi í húsið. Nýjar systur komu ár hvert og gengu í regluna. Því varð að skipta henni: Árið 1990 var nýtt reglusamfélag stofnað í Tromsö í Noregi og annað í Hannover í Þýskalandi 1998. Kapella klaustursins í Hafnarfirði er ætíð opin gestum. Þeir geta einnig beðið um viðræður um andleg mál og einnig er unnt að kaupa trúarlega muni í verslun klaustursins.

Messutímar:

Sunnudaga kl. 8:30.

Virka daga kl. 8:00.

Þegar var komin kapella í Keflavík árið 1989 í húsi við Hafnargötu 7 en 1995 keypti biskupsdæmi Reykjavíkur þar stærra hús. Kapella var innréttuð þar auk safnaðarherbergis og íbúðar fyrir prest. Prestur býr að jafnaði í íbúðinni.

Messutímar:

Sunnudaga kl. 14:00.

Upplýsingar um messu á pólsku eða ensku eru veittar í síma 421 1019 og 869 3229.

Skriftatímar: Hálfri klukkustund fyrir messu.

Árið 1983 voru gerðar áætlanir um að stofna annan söfnuð í Reykjavík, sem einnig skyldi taka yfir Suðurland, og reisa safnaðarkirkju samkvæmt uppdráttum Hannesar Davíðssonar arkitekts. Þann 25. mars 1985 var safnaðarkirkjan blessuð. Kirkjan er tileinkuð Maríu mey, Stjörnu hafsins. Kirkjan var stækkuð 1997 og þá var sett upp klukka. Hinn 24. maí 2001 vígði Jóhannes Gijsen Reykjavíkurbiskup kirkjuna og lét koma þar fyrir styttu af Maríu mey, Stjörnu hafsins, en það er eftirmynd miðaldastyttu sem stendur í basiliku Vorrar frúar í Maastricht í Hollandi. Hún var gjöf Alfons Castermans biskups, nafnbiskups í Skálholti og vígslubiskups í Roermond í Hollandi.

Messutímar:

Sunnudaga kl. 11:00.

Laugardaga kl. 18:30 (á ensku.)

Virka daga: kl. 18:30.

• Í vetur ver›ur auka messa sungin hér í Maríukirkju hvern sunnudag kl. 12:15
en fló einungis flegar kverkennsla barnanna fer fram. 
• fietta ver›ur alltaf barnamessa kl. 12:15.
• Hin hef›bundna messa kl. 11:00 ve›ur sungin eins og venjulega.

• Tími kverkennslustundanna færist frá kl. 12:00 til kl. 11:00.

Þriðji hver sunnudagur í mánuði: kl. 15:00 (á pólsku)

Skriftatímar: Hálfri klukkustund fyrir messu.
 

Kapella hins helga kross
í Riftúni í Ölfusi

Landakotsskóli undir fórustu systur Clementiu keypti bújörð í Riftúni nálægt Hveragerði árið 1963 og útbjó þar sumardvalaraðstöðu fyrir börn. Hún var notuð til þeirra hluta allt til ársins 1997.   Frá upphafi hefur verið kapella í húsinu og daglega var messa lesin á sumrin.

Settur var upp stór kross í nágrenni hússins árið 1985. Þangað eru farnar reglulegar pílagrímsferðir í september ár hvert. Af krossinum dregur kapellan nafn sitt.

Maríusóknin hefur haft afnot af kapellunni síðan 1997.

Péturskirkja
á Akureyri

Árið 1954 keypti kaþólska kirkjan á Íslandi tvö hús á Akureyri. Í öðru þeirra var komið fyrir kapellu og þar bjó prestur lengi vel. Frá 1995 hefur Líknarsystir frá Írlandi séð um kapelluna og húsið og safnað saman kaþólsku fólki úr nágrenninu til messu sem prestur frá Reykjavík heldur. Kaþólskum hefur fjölgað allmikið og því voru gerðar áætlanir 1998 um að breyta öðru húsinu í kirkju meðð safnaðarsal. Samkvæmt teikningum arkitektsins Kristjönu Aðalgeirsdóttur var verkinu hrundið í framkvæmd undir stjórn Aðalgeirs Pálssonar. Þann 3. júní 2000 blessaði Jóhannes Gijsen Reykjavíkurbiskup kirkjuna undir nafninu Péturskirkja og og stofnaði Péturssöfnuðinn sem nær til Norður- og Austurlands. Tveir prestar búa á Eyrarlandsvegi 26 við hlið kirkjunnar. Þrjár karmelsystur af guðlegu Hjarta Jesú búa einnig á Akureyri.

Messutímar:

Sunnudaga kl. 11:00.

Laugardaga kl. 18:00.

Föstudaga kl. 18:00.

Um helgar eru haldnar messur í ýmsum nágrannabyggðarlögum.

Skriftatímar: Hálfri klukkustund fyrir messu.
 

  Til að fá upplýsingar um þessa sérstöku þjónustu (staði, dagsetningar og messutíma) fjarri kaþólskum kirkjum eða kapellum, hafið vinsamlega samband við skrifstofu biskupsdæmisins (sími 552 5388). Upplýsingar um messur á pólsku gefa séra Wojciech Swiatkowski SChr (sími 421 1019 eða 8693229) eða séra Marek Zygadlo (sími 456 3804 eða 851 1185).

  Prestar eða systur skipuleggja sérstaka kvertíma víðsvegar um landið handa börnum sem aðeins tala eða skilja pólsku eða ensku.

  Börn sem búa fjarri þeim stöðum þar sem skipulögð trúfræðsla fer fram geta tekið þátt í bréfaskóla. Um hann sér séra Denis O'Leary (sími 557 7420).

  Prestarnir bera ábyrgð á uppfræðslu þeirra sem vilja kynna sér kaþólska trú eða snúast til hennar. Biskupsdæmið hefur gefið út bækur um þessi efni, svo sem ágrip og útskýringu á "Trúfræðsluriti kaþólsku kirkjunnar" (1997), sem Jóhannes Gijsen Reykjavíkurbiskup ritaði.

  Á veturna eru haldnir ýmsir fyrirlestar í sóknunum til að styrkja trú manna, auka skilning þeirra á Ritningunni og útskýra kaþólska lífshætti. Hafið vinsamalega samband við sóknarprestana til að fá upplýsingar um þessi atriði.

  4.. Leikmannafélög og aðrar kirkjulegar stofnanir

a.. Leikmannafélög
Leikmannafélög eru í ýmsum sóknum. Þau skipuleggja, einkum að vetrarlagi, fræðslufundi (um trúmál, félags- og menningarmál) eða til að ræða saman, skemmta sér eða skipuleggja basar (til styrktar kirkjunni eða þurfandi fólki). Þessi félög eru bundin við söfnuðina.
 

  Í Landakotssókn í Reykjavík:

1.. Leikmannafélag
  Formaður: Gunnar Örn Ólafsson, Hlégerði 4, Kópavogur, sími 554 1605.

  Í Jósefssókn í Hafnarfirði:

Formaður: Ólafur Torfason, Álfholti 34B, sími 565 3913
 
 

  b.. Aðrar kirkjulegar stofnanir
Fyrir utan þessi sóknarfélög eru einnig önnur samtök með ákveðin markmið:

  1.. Caritas Ísland til að aðstoða þá sem hjálpar er vant hérlendis og erlendis
  Formaður: Sigríður Ingvarsdóttir, Hofsvallagötu 1, 101 Reykjavík, sími 551 8836

  2.. Samtök um hjálparstarf kirkjunnar
  Ábyrgðarmaður: Séra Hjalti Þorkelsson, sími 551 3881

  3.. Þorlákssjóður (til útgáfu á trúarlegum bókum)
  Formaður: Torfi Ólafsson, Melhaga 4, 107 Reykjavík, sími 551 4302

  4.. Orgelsjóður (til viðhalds á orgeli Kristskirkju í Landakoti í Reykjavík)
  Formaður: Sif Knudsen, Vesturgötu 26B, 101 Reykjavík, sími 552 3271