- Hirðisbréf - febrúar 2011
- Prédikun - Öskudagur, 9. mars 2011
- Prédikun á jólum 2010
- Hirðisbréf - febrúar 2009
- Prédikun - 3. sunnudag í aðventu 2009
- Hirðisbréf - febrúar 2008
Greinar eftir
Pétur Bürcher Reykjavíkurbiskups
2. 2011
Hirðisbréf Péturs Bürcher
Reykjavíkurbiskups
2011
==========================
Einnig til á pólsku, ensku, og þýsku.
==========================
Kæru bræður og systur,
Mér finnst styttan af Kristi í dómkirkjunni okkar í Reykjavík sífellt fegurri. Hún er ægifögur! Hvað segir hún okkur?
Píus páfi XI gaf til kirkjunnar nokkra fágæta muni og er tvo þeirra að sjá í kirkjunni. Yfir háaltarinu er stytta af Kristi, þar sem hann stendur á jarðarkringlunni. Þetta er frummyndin og er hún skorin út í sedrusvið. Ekki eru fleiri eintök til í heiminum, því listamaðurinn, Gampanya frá Barcelona, bannaði að eftirmynd yrði gerð af henni.
Þessi gjöf páfa er okkur öllum til heiðurs. Í Reykjavík er nyrsta dómkirkja í kaþólsku biskupsdæmi í heiminum. Páfi er því greinilega áhugasamur um það sem gerist innan allra landamæri heimsins, allt til ystu norðurslóða. Því á honum mæðir „áhyggjan fyrir öllum söfnuðinum“ (sjá 2Kor 11, 28). Án sambandsins við páfa er í sannleika sagt ekki til nein kaþólsk kirkja. Það sýna kannski einnig tveir litir styttu okkar af Kristi konungi, hvítur og gulur, sem eru einnig litir Vatíkansins. Við bætist svo silfurliturinn. Þegar við minnumst áliðnaðarins í landinu þá gæti þessi litur styttunnar af Kristi konungi ef til vill vísað til þess að hún er íslensk. Því sérhver gleði og áhyggja þjóðarinnar er einnig kirkjunnar. Þetta segir annað Vatíkanþingið: „Gleði og von, sorg og angist manna á okkar tímum, einkum fátækra og kúgaðra í öllum aðstæðum er einnig gleði og von, sorg og angist lærisveina Krists. Og ekkert mannlegt er í raun til sem ekki endurómar í hjörtum þeirra“ (Gaudium et Spes 1).
Kristur stendur þar og ríkir yfir hnettinum. Þess vegna er í vinstri hendi hans veldissproti konungs alheimsins. Hægri hönd Krists er alveg útrétt og blessar allan heiminn. Er það ekki dásamlegt? Þessi blessun er handa öllum þeim sem hafa góðan vilja. „Dýrð sé Guði í upphæðum, syngja englarnir, og friður með þeim mönnum sem hafa góðan vilja!“ Friðurinn nú á tímum er mjög mikilvægur, hvort heldur í heimahúsum eða í heiminum öllum. Við minnumst á þessum dögum allra fórnarlamba ofbeldis, einkum í Miðausturlöndum, en einnig öðrum löndum þar sem margir hafa verið drepnir. Slíkt er hræðilegt og má aldrei gerast, allra síst í kirkju! Allir verða að virða hönd Guðs. Kristur vill vera konungur okkar allra, hverrar trúar sem við kunnum að vera.
Það sem einnig hefur áhrif á mig þegar ég virði fyrir mér hina ægifögru styttu Krists konungs er kórónan. Þetta er ekki venjuleg kóróna eins og hjá flestum konungum. Hér ber Kristur kórónu sem líkist þyrnikórónu. Í guðspjöllunum (Matteus 27, 29, Markús 15, 17 og Jóhannes 19, 2) er greint frá því að rómversku hermennirnir settu þyrnikórónu á Jesú frá Nasaret. Hermennirnir fengu honum reyrsprota sem veldissprota og klæddu hann í purpurarauða kápu og fengu honum þannig til háðungar „konungleg“ tákn meðan þeir misþyrmdu honum og spottuðu hann. Allt þetta leið Jesús fyrir okkur synduga menn af mesta kærleika. Því hann er konungur sem gefur okkur kærleika sinn og jafnvel lífið allt. Þyrnikóróna Krists er hins vegar fögur af því að hún vísar til dýrðar Drottins. Við játum það ásamt allri kirkjunni í trúarjátningunni að hann mun koma aftur í dýrð. „Sá Kristur, sem dó og reis upp fyrir alla, gefur manninum ljós og kraft fyrir anda sinn, svo að hann geti fylgt sinni æðstu köllun; mönnum er ekki gefið neitt annað nafn undir himninum sem gæti frelsað þá“ (Gaudium et Spes 10).
Styttan okkar er ekki óhreyfanleg. Hún er full af hreyfingu. Frá því að helgisiðirnir voru endurnýjaðir er hátíð Krists konungs haldin í lok kirkjuársins. Með því er lögð áhersla á að markmiðið er hinn upphafni Drottinn sem pílagrímarnir, þjóð hans, er á leiðinni til. Er ég, erum við á leið til hans? Hinn árlegi föstutími er alvarlegt boð til okkar um að snúa okkur til Krists. Í orðum ræningjanna tveggja, sem voru krossfestir með Kristi, speglast í raun myndirnar tvær af konungdæminu: Meðan annar þeirra hæðir hann sem konung eða Messías sem getur ekki bjargað sjálfum sér, sér hinn í vanmætti hins krossfesta hið sanna konungsvald og felur sig miskunn hans á vald.
Kæru bræður og systur, virðumst við kristið fólk í heiminum ekki enn veikburða, og lítt sannfærandi? Og hið illa sýnist alltaf hafa yfirhöndina. Við þörfnumst trúarsjónar ræningjans sem krossfestur var til þess að sjá í hinum krossfesta það konungdæmi Krists sem á að þroskast í daglegu lífi okkar og verða að raunverulegum kærleika.
Við trúum á hæddan konung, konung með þyrnikórónu, konung á krossi, svo fáránlegt sem það kann að virðast mörgum mönnum. Við tignum hann vegna þess að í vanmætti hans á krossinum birtist annar máttur: máttur kærleika Krists, hins óendanlega kærleika sem er ægifagur líkt og styttan í dómkirkjunni okkar hér á norðurslóðum. Konungur okkar og Drottinn bíður okkar allra. Við skulum ekki óttast það að koma til hans, full kærleika til hans og jafnframt meðsystkina okkar. Amen.
Mér finnst styttan af Kristi í dómkirkjunni okkar í Reykjavík sífellt fegurri. Hún er ægifögur! Hvað segir hún okkur?
Píus páfi XI gaf til kirkjunnar nokkra fágæta muni og er tvo þeirra að sjá í kirkjunni. Yfir háaltarinu er stytta af Kristi, þar sem hann stendur á jarðarkringlunni. Þetta er frummyndin og er hún skorin út í sedrusvið. Ekki eru fleiri eintök til í heiminum, því listamaðurinn, Gampanya frá Barcelona, bannaði að eftirmynd yrði gerð af henni.
Þessi gjöf páfa er okkur öllum til heiðurs. Í Reykjavík er nyrsta dómkirkja í kaþólsku biskupsdæmi í heiminum. Páfi er því greinilega áhugasamur um það sem gerist innan allra landamæri heimsins, allt til ystu norðurslóða. Því á honum mæðir „áhyggjan fyrir öllum söfnuðinum“ (sjá 2Kor 11, 28). Án sambandsins við páfa er í sannleika sagt ekki til nein kaþólsk kirkja. Það sýna kannski einnig tveir litir styttu okkar af Kristi konungi, hvítur og gulur, sem eru einnig litir Vatíkansins. Við bætist svo silfurliturinn. Þegar við minnumst áliðnaðarins í landinu þá gæti þessi litur styttunnar af Kristi konungi ef til vill vísað til þess að hún er íslensk. Því sérhver gleði og áhyggja þjóðarinnar er einnig kirkjunnar. Þetta segir annað Vatíkanþingið: „Gleði og von, sorg og angist manna á okkar tímum, einkum fátækra og kúgaðra í öllum aðstæðum er einnig gleði og von, sorg og angist lærisveina Krists. Og ekkert mannlegt er í raun til sem ekki endurómar í hjörtum þeirra“ (Gaudium et Spes 1).
Kristur stendur þar og ríkir yfir hnettinum. Þess vegna er í vinstri hendi hans veldissproti konungs alheimsins. Hægri hönd Krists er alveg útrétt og blessar allan heiminn. Er það ekki dásamlegt? Þessi blessun er handa öllum þeim sem hafa góðan vilja. „Dýrð sé Guði í upphæðum, syngja englarnir, og friður með þeim mönnum sem hafa góðan vilja!“ Friðurinn nú á tímum er mjög mikilvægur, hvort heldur í heimahúsum eða í heiminum öllum. Við minnumst á þessum dögum allra fórnarlamba ofbeldis, einkum í Miðausturlöndum, en einnig öðrum löndum þar sem margir hafa verið drepnir. Slíkt er hræðilegt og má aldrei gerast, allra síst í kirkju! Allir verða að virða hönd Guðs. Kristur vill vera konungur okkar allra, hverrar trúar sem við kunnum að vera.
Það sem einnig hefur áhrif á mig þegar ég virði fyrir mér hina ægifögru styttu Krists konungs er kórónan. Þetta er ekki venjuleg kóróna eins og hjá flestum konungum. Hér ber Kristur kórónu sem líkist þyrnikórónu. Í guðspjöllunum (Matteus 27, 29, Markús 15, 17 og Jóhannes 19, 2) er greint frá því að rómversku hermennirnir settu þyrnikórónu á Jesú frá Nasaret. Hermennirnir fengu honum reyrsprota sem veldissprota og klæddu hann í purpurarauða kápu og fengu honum þannig til háðungar „konungleg“ tákn meðan þeir misþyrmdu honum og spottuðu hann. Allt þetta leið Jesús fyrir okkur synduga menn af mesta kærleika. Því hann er konungur sem gefur okkur kærleika sinn og jafnvel lífið allt. Þyrnikóróna Krists er hins vegar fögur af því að hún vísar til dýrðar Drottins. Við játum það ásamt allri kirkjunni í trúarjátningunni að hann mun koma aftur í dýrð. „Sá Kristur, sem dó og reis upp fyrir alla, gefur manninum ljós og kraft fyrir anda sinn, svo að hann geti fylgt sinni æðstu köllun; mönnum er ekki gefið neitt annað nafn undir himninum sem gæti frelsað þá“ (Gaudium et Spes 10).
Styttan okkar er ekki óhreyfanleg. Hún er full af hreyfingu. Frá því að helgisiðirnir voru endurnýjaðir er hátíð Krists konungs haldin í lok kirkjuársins. Með því er lögð áhersla á að markmiðið er hinn upphafni Drottinn sem pílagrímarnir, þjóð hans, er á leiðinni til. Er ég, erum við á leið til hans? Hinn árlegi föstutími er alvarlegt boð til okkar um að snúa okkur til Krists. Í orðum ræningjanna tveggja, sem voru krossfestir með Kristi, speglast í raun myndirnar tvær af konungdæminu: Meðan annar þeirra hæðir hann sem konung eða Messías sem getur ekki bjargað sjálfum sér, sér hinn í vanmætti hins krossfesta hið sanna konungsvald og felur sig miskunn hans á vald.
Kæru bræður og systur, virðumst við kristið fólk í heiminum ekki enn veikburða, og lítt sannfærandi? Og hið illa sýnist alltaf hafa yfirhöndina. Við þörfnumst trúarsjónar ræningjans sem krossfestur var til þess að sjá í hinum krossfesta það konungdæmi Krists sem á að þroskast í daglegu lífi okkar og verða að raunverulegum kærleika.
Við trúum á hæddan konung, konung með þyrnikórónu, konung á krossi, svo fáránlegt sem það kann að virðast mörgum mönnum. Við tignum hann vegna þess að í vanmætti hans á krossinum birtist annar máttur: máttur kærleika Krists, hins óendanlega kærleika sem er ægifagur líkt og styttan í dómkirkjunni okkar hér á norðurslóðum. Konungur okkar og Drottinn bíður okkar allra. Við skulum ekki óttast það að koma til hans, full kærleika til hans og jafnframt meðsystkina okkar. Amen.
3. 2011
Öskudagur, 9. mars 2011
Prédikun Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
í Dómkirkju Krists konungs
Kæru bræður og systur,
Ég óska ykkur öllum náðarríks föstutíma!
Páfinn okkar, Benedikt sextándi, hefur ritað fagurt bréf í tilefni af föstutímanum á árinu tvöþúsund og ellefu.
Í fyrsta lagi fær hinn Heilagi Faðir okkur það verkefni á næstu fimm sunnudögum á föstutímanum að tengjast ákveðnum persónum og viðburðum. Hann býður okkur að tengjast Orði Guðs með þeirri ósk að við mætum Kristi persónulega. Því hann er reyndar svarið við dýpstu þrá manns og heims.
Í öðru lagi koma samfundir okkar við Krist í orði hans og sakramentum fram í raunverulegum miskunnarverkum. Einnig hér gefst prestaköllum okkar, samfélögum og hverju okkar um sig á þessum hentuga tíma tækifæri til að breyta hjörtum okkar með hjálp Guðs náðar, og brjótast út úr eigingirninni í lífi okkar og sinna náunga okkar sem er í nauðum staddur. Í ljósi þessa mun Reykjavíkurbiskupsdæmið okkar auðsýna hinum kristnu meðbræðrum, sem eru í mikilli hættu staddir í Miðausturlöndum, rausnarskap á föstutímanum: Tekið er á móti gjöfum ykkar á pálmasunnudag í öllum kirkjum okkar.
Í þriðja lagi bendir hinn Heilagi Faðir okkur á að þessi föstutími er ferðalag, ferðalag sem á að bera ávöxt í því sem gróðursett var í skírninni. Hið síðastnefnda, segir hann, endurspeglast í öllu lífi hvers manns milli upprisu Krists og hans eigin upprisu. Þessi endanlega gjöf samfélagsins við Guð í eilífðinni vísar okkur veginn í félagslífi okkar og í lífi okkar sem einstaklinga. Þetta þriðja atriði sýnir okkur nauðsyn þess að hafa trausta stefnu á þessu ferðalagi, með hjálp náðar og fyrst og fremst með þátttöku í sakramentum sátta og evkaristíu.
Ég óska ykkur öllum náðarríks föstutíma!
Páfinn okkar, Benedikt sextándi, hefur ritað fagurt bréf í tilefni af föstutímanum á árinu tvöþúsund og ellefu.
Í fyrsta lagi fær hinn Heilagi Faðir okkur það verkefni á næstu fimm sunnudögum á föstutímanum að tengjast ákveðnum persónum og viðburðum. Hann býður okkur að tengjast Orði Guðs með þeirri ósk að við mætum Kristi persónulega. Því hann er reyndar svarið við dýpstu þrá manns og heims.
Í öðru lagi koma samfundir okkar við Krist í orði hans og sakramentum fram í raunverulegum miskunnarverkum. Einnig hér gefst prestaköllum okkar, samfélögum og hverju okkar um sig á þessum hentuga tíma tækifæri til að breyta hjörtum okkar með hjálp Guðs náðar, og brjótast út úr eigingirninni í lífi okkar og sinna náunga okkar sem er í nauðum staddur. Í ljósi þessa mun Reykjavíkurbiskupsdæmið okkar auðsýna hinum kristnu meðbræðrum, sem eru í mikilli hættu staddir í Miðausturlöndum, rausnarskap á föstutímanum: Tekið er á móti gjöfum ykkar á pálmasunnudag í öllum kirkjum okkar.
Í þriðja lagi bendir hinn Heilagi Faðir okkur á að þessi föstutími er ferðalag, ferðalag sem á að bera ávöxt í því sem gróðursett var í skírninni. Hið síðastnefnda, segir hann, endurspeglast í öllu lífi hvers manns milli upprisu Krists og hans eigin upprisu. Þessi endanlega gjöf samfélagsins við Guð í eilífðinni vísar okkur veginn í félagslífi okkar og í lífi okkar sem einstaklinga. Þetta þriðja atriði sýnir okkur nauðsyn þess að hafa trausta stefnu á þessu ferðalagi, með hjálp náðar og fyrst og fremst með þátttöku í sakramentum sátta og evkaristíu.
Ég óska ykkur náðarríks föstutíma!
+ Pétur Bürcher
Reykjavíkurbiskup
+ Pétur Bürcher
Reykjavíkurbiskup
12. 2010
Prédikun Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
á jólum, 24. og 25. Desember 2010
„Guð af Guði, ljós af ljósi, sannur Guð af sönnum Guði“
Kæru bræður og systur,
Hverju fögnum við kristnir menn á jólum? Guð er maður meðal okkar manna. Spurningin ætti því heldur að hljóða svo: Hverjum fögnum við á þessari jólahátíð í dag? Barninu. Guð varð maður og samt verður maðurinn áfram Guð! Kristnir menn reyna að tjá þennan leyndardóm í „jólajötunni“ og þeir fagna honum í heilagri messu. Við höfum búið okkur undir þetta á gervallri aðventunni.
Á síðustu vikum var frumsýnd afar athyglisverð kvikmynd í fleiri en fimmtíu löndum. Hún heitir „Des hommes et des dieux“. Í þessari nýju kvikmynd Xavier Beauvais, sem heitir „Menn og guðir“, er því lýst er vopnuð hreyfing íslamista myrti munka í Tibéhirine í Alsír. Áður en myndin hefst birtist texti úr Sálmunum, 82, 8: „Ég sagði: Þér eruð guðir, allir saman synir Hins hæsta.“ Já, Guð gerir okkur að kærum börnum sínum.
Táknið fyrir þessa nærveru Guðs er barnið Kristur. Nýfædda barnið er glaðvakandi og opið fyrir þeim sem horfir á það. Það teygir armana á móti okkur og býður okkur til sín ... Foreldrar þess, María og Jósef, eru mjög ung. Þau sýna okkur að ungt fólk getur líka valdið verkefnum sínum í lífinu! Þau hafa allt sem er þeim „lífsnauðsynlegt“, mat, vatn, föt og eitthvert skjól og hlýju – og samfélag annarra. En þráin eftir einhverju „meira“ veldur því að þau vilja ljós, tilgang og hjálpræði.
Svipað á við um hirðana: „Þetta „meira“ hjá hirðunum er rödd Guðs fyrir munn englanna á himnum í Betlehem. Og gleðiboðskapur þeirra er þessi: „Verið óhræddir, því sjá, ég boða yður mikinn fögnuð, sem veitast mun öllum lýðnum: Yður er í dag frelsari fæddur, sem er Kristur Drottinn, í borg Davíðs. Og hafið þetta til marks: Þér munuð finna ungbarn...“
Sá sem heyrir í engli leggur það til hliðar sem hann er að fást við þá stundina: hann hlýðir á boðskapinn.
Hirðirinn sem stendur þar hættir að sinna kindunum en hlustar af athygli.
Gamla konan hættir að borða matinn og elda hann: hún fær ...
Gamli maðurinn hættir að hafa áhyggjur af erfiðleikum lífsins: hann hvílir þreyttar hendur.
Ungi hirðirinn hættir um stund að kveða sitt ljúfa lag því nú heyrir hann annan söng.
Sá sem leitar mun finna... Sá sem hlustar á þetta barn, sem er Kristur, hann mun finna... Þessi áheyrn er trú okkar. En barnið er ekki einsamalt. Það hvílir í örmum móður sinnar. Þannig er því farið með kirkjuna: Kristur og kirkjan eru óaðskiljanleg. Trúin á Krist er óaðskiljanleg frá trúnni á kirkju hans. Kristur og kirkjan eru eitt. Þetta kemur afar vel fram í bók Benedikts páfa sextánda, „Jesús frá Nasaret“. Það er einkar gleðilegt að þessi bók skuli nú einnig hafa verið þýdd á íslensku!
Með mönnunum þremur sem komnir eru um langan veg er vísað til fólks á öðrum aldri og af annarri þjóðfélagsstöðu. Þetta eru vitringarnir, stjörnuspekingarnir, konungarnir þrír samkvæmt hefðinni. Einnig þeir munu finna.
Talan þrír vísar til þeirra þriggja heimshluta sem þá voru þekktir: Evrópu, Afríku og Asíu. Fulltrúar þeirra voru boðnir og þeir komu til að tjá lotningu sína.
Þessi þrítala gjafanna sýnir hvert þetta litla og yfirlætislausa barn í rauninni var:
Gull: Gjöfin handa konungi Guðsríkis, Drottni dýrðarinnar. Jesús er konungur!
Myrra: Handa Mannssyninum sem verður að deyja og mun síðan rísa upp, lækninn sem getur bætt sérhvert mein líkama og sálar. Jesús er maður.
Reykelsi: Handa Guði, handa prestinum, sem tengir saman himin og jörð. Jesús er Guð.
Við skulum að lokum líta enn og aftur til barnsins: tréð í jötunni er sams konar og í krossinum. Guð er orðinn maður til þess að lækna okkur og opna fyrir okkur hlið himnaríkis fyrir dauða sinn og upprisu. Við mennirnir erum öll synir og dætur Guðs. Í jólastjörnunni skín ljós Guðs, hjálpræðisvilji hans.
Við kristnir menn játum að úr ljósi Guðs á himnum komi Guð sem maður í heiminn til okkar til þess að bjóða okkur öllum að koma heim með sér og fyrir hann. Þannig er jólastjarnan einnig páskasól upprisunnar.
Og eins og við viðurkennum í trúarjátningu okkar þá er hann fæddur af Föðurnum fyrir allar aldir: Guð af Guði, ljós af ljósi, sannur Guð af sönnum Guði. Og við erum orðin börn hans fyrir mildi hans.
Þess vegna, kæru bræður og systur, segi ég gleðileg jól!
Amen.
Hverju fögnum við kristnir menn á jólum? Guð er maður meðal okkar manna. Spurningin ætti því heldur að hljóða svo: Hverjum fögnum við á þessari jólahátíð í dag? Barninu. Guð varð maður og samt verður maðurinn áfram Guð! Kristnir menn reyna að tjá þennan leyndardóm í „jólajötunni“ og þeir fagna honum í heilagri messu. Við höfum búið okkur undir þetta á gervallri aðventunni.
Á síðustu vikum var frumsýnd afar athyglisverð kvikmynd í fleiri en fimmtíu löndum. Hún heitir „Des hommes et des dieux“. Í þessari nýju kvikmynd Xavier Beauvais, sem heitir „Menn og guðir“, er því lýst er vopnuð hreyfing íslamista myrti munka í Tibéhirine í Alsír. Áður en myndin hefst birtist texti úr Sálmunum, 82, 8: „Ég sagði: Þér eruð guðir, allir saman synir Hins hæsta.“ Já, Guð gerir okkur að kærum börnum sínum.
Táknið fyrir þessa nærveru Guðs er barnið Kristur. Nýfædda barnið er glaðvakandi og opið fyrir þeim sem horfir á það. Það teygir armana á móti okkur og býður okkur til sín ... Foreldrar þess, María og Jósef, eru mjög ung. Þau sýna okkur að ungt fólk getur líka valdið verkefnum sínum í lífinu! Þau hafa allt sem er þeim „lífsnauðsynlegt“, mat, vatn, föt og eitthvert skjól og hlýju – og samfélag annarra. En þráin eftir einhverju „meira“ veldur því að þau vilja ljós, tilgang og hjálpræði.
Svipað á við um hirðana: „Þetta „meira“ hjá hirðunum er rödd Guðs fyrir munn englanna á himnum í Betlehem. Og gleðiboðskapur þeirra er þessi: „Verið óhræddir, því sjá, ég boða yður mikinn fögnuð, sem veitast mun öllum lýðnum: Yður er í dag frelsari fæddur, sem er Kristur Drottinn, í borg Davíðs. Og hafið þetta til marks: Þér munuð finna ungbarn...“
Sá sem heyrir í engli leggur það til hliðar sem hann er að fást við þá stundina: hann hlýðir á boðskapinn.
Hirðirinn sem stendur þar hættir að sinna kindunum en hlustar af athygli.
Gamla konan hættir að borða matinn og elda hann: hún fær ...
Gamli maðurinn hættir að hafa áhyggjur af erfiðleikum lífsins: hann hvílir þreyttar hendur.
Ungi hirðirinn hættir um stund að kveða sitt ljúfa lag því nú heyrir hann annan söng.
Sá sem leitar mun finna... Sá sem hlustar á þetta barn, sem er Kristur, hann mun finna... Þessi áheyrn er trú okkar. En barnið er ekki einsamalt. Það hvílir í örmum móður sinnar. Þannig er því farið með kirkjuna: Kristur og kirkjan eru óaðskiljanleg. Trúin á Krist er óaðskiljanleg frá trúnni á kirkju hans. Kristur og kirkjan eru eitt. Þetta kemur afar vel fram í bók Benedikts páfa sextánda, „Jesús frá Nasaret“. Það er einkar gleðilegt að þessi bók skuli nú einnig hafa verið þýdd á íslensku!
Með mönnunum þremur sem komnir eru um langan veg er vísað til fólks á öðrum aldri og af annarri þjóðfélagsstöðu. Þetta eru vitringarnir, stjörnuspekingarnir, konungarnir þrír samkvæmt hefðinni. Einnig þeir munu finna.
Talan þrír vísar til þeirra þriggja heimshluta sem þá voru þekktir: Evrópu, Afríku og Asíu. Fulltrúar þeirra voru boðnir og þeir komu til að tjá lotningu sína.
Þessi þrítala gjafanna sýnir hvert þetta litla og yfirlætislausa barn í rauninni var:
Gull: Gjöfin handa konungi Guðsríkis, Drottni dýrðarinnar. Jesús er konungur!
Myrra: Handa Mannssyninum sem verður að deyja og mun síðan rísa upp, lækninn sem getur bætt sérhvert mein líkama og sálar. Jesús er maður.
Reykelsi: Handa Guði, handa prestinum, sem tengir saman himin og jörð. Jesús er Guð.
Við skulum að lokum líta enn og aftur til barnsins: tréð í jötunni er sams konar og í krossinum. Guð er orðinn maður til þess að lækna okkur og opna fyrir okkur hlið himnaríkis fyrir dauða sinn og upprisu. Við mennirnir erum öll synir og dætur Guðs. Í jólastjörnunni skín ljós Guðs, hjálpræðisvilji hans.
Við kristnir menn játum að úr ljósi Guðs á himnum komi Guð sem maður í heiminn til okkar til þess að bjóða okkur öllum að koma heim með sér og fyrir hann. Þannig er jólastjarnan einnig páskasól upprisunnar.
Og eins og við viðurkennum í trúarjátningu okkar þá er hann fæddur af Föðurnum fyrir allar aldir: Guð af Guði, ljós af ljósi, sannur Guð af sönnum Guði. Og við erum orðin börn hans fyrir mildi hans.
Þess vegna, kæru bræður og systur, segi ég gleðileg jól!
Amen.
2. 2009
Hirðisbréf
Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
fyrir laugardaginn 21. og sunnudaginn 22. febrúar 2009
Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
fyrir laugardaginn 21. og sunnudaginn 22. febrúar 2009
Kæru bræður og systur.
„Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12).
Þið vitið að frá 29. júní 2008 hafa í gervallri kaþólsku kirkjunni verið haldnir fjölmargir fyrirlestrar, ráðstefnur og litúrgískar hátíðir. Allt er það gert til að minnast fæðingar Páls postula fyrir 2000 árum en hann var mesti trúboði allra tíma. Benedikt páfi XVI stofnaði þetta hátíðarár Páls og því lýkur 29. júní á þessu ári. Því höfum við ákveðið, ásamt allri kirkjunni, að heiðra einnig minningu Páls postula hér í Reykjavíkurbiskupsdæmi á árinu og kynnast honum betur. Líf hans og starf mun þá einnig geta borðið meiri ávöxt hér á landi. Í guðspjalli dagsins standa þessi orð sem við höfum nú heyrt: „Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12), og þau gætum við einnig haft um Pál postula. Fyrst var Sál óvæginn ofsækjandi kristinna manna „Ég er sístur postulanna og er ekki þess verður að kallast postuli með því að ég ofsótti söfnuð Guðs“ (1Kor 15, 9). En þá komu hin undraverðu sinnaskipti hans á leiðinni til Damaskus. Og hann hlaut köllun sem postuli heiðingjanna.
Hver er hann svo í raun, þessi Páll? Við heyrum alltaf eitthvað frá honum á næstum hverjum sunnudegi. Hvers vegna skyldi Benedikt páfi XVI hafa tileinkað honum þetta sérstaka ár? Þetta ár og hátíðir þess styðjast við þá hefðbundnu tilgátu að Páll hafi fæðst um árið átta eftir Krists burð. En það er aðeins tilgáta. Þó getum við sagt að Páll hafi verið um það bil jafnaldri Jesú. Hann fæddist í Tarsus, höfuðborg Kylikíu, og voru foreldrar hans Gyðingar og farísear. Í Postulasögunni er sagt að hann hafi verið rómverskur borgari frá fæðingu. Þess vegna ber hann auk gyðinglega nafnsins Sál einnig rómverska nafnið Páll.
Í bréfum sínum segist Páll hafa unnið fyrir sér sem seglagerðarmaður. Oftast gegndu börn sömu störfum og feður þeirra á þeim tímum. Þess vegna er talið að þetta hafi einnig verið starf föður Páls. Þetta var venjulegt starf alþýðumanns og með því sáu menn fyrir þörfum fjölskyldunnar en naumast nokkuð umfram það. Foreldrar Páls voru Gyðingar sem bjuggu fjarri föðurlandinu, þ.e. þau voru meðal fjölda annarra Gyðinga sem höfðu hrakist langt í burt frá landi sínu af ýmsum ástæðum en einkum þó vegna ofsókna. En þau höfðu þó haldið tryggð við hefðir sínar. Í frumbernsku hafði Páll, líkt og aðrir Gyðingadrengir, verið umskorinn. Hann var alinn upp í fylgispekt við lögmál Móse. En Tarsus var heimsborg. Um leið og Páll gekk út úr húsi foreldra sinna andaði hann að sér hinu hellenska andrúmslofti og hann kynntist fjölmörgum menningarsamfélögum. Hann talaði hebresku og arameísku heima við en grísku annars staðar. Hann ólst því upp með opnum huga, einkum fram að 12 til 13 ára aldri. Þá hélt hann til Jerúsalem og helgaði sig óskiptur námi í lögmáli Gyðinga, Tora, hjá Gamalíel rabbína hinum gamla sem var víðfrægur. Frá þeim tíma beindist áhugi hans allur að lögmáli Gyðinga og menningu Ísraels.
Til er lýsing á útliti Páls eða upplýsingar um Pál sem sífellt eru endurteknar. Sagt er að hann hafi verið smávaxinn, feitlaginn, kiðfættur og sambrýndur, en þó verið engli líkur. Þessi lýsing er hins vegar frá lokum annarrar aldar. Á hefðbundnum helgimyndum er hann sýndur skeggjaður og sköllóttur en það var í samræmi við þá mynd sem menn gerðu sér um heimspekinga á þriðju öld.
Í seinna bréfi sínu til Korintumanna segir Páll að sér sé tregt um mál. Því hafa sumir talið að hann hafi stamað. Í bréfi sínu til Galatamanna segir hann: „Augun hefðuð þér stungið úr yður og gefið mér!“ Því hafa ýmsir álitið að hann hafi verið sjóndapur. Ég tel að þessar yfirlýsingar verði að skoða á myndrænan hátt því við vitum að hann mætti miklum erfiðleikum í lífi sínu: vökum, föstum og kulda; hann varð skipreika þrisvar sinnum og lagði þúsundir kílómetra að baki fótgangandi. Hann var grýttur og Gyðingar börðu hann fimm sinnum og Rómverjar þrisvar. Oft var hann handtekinn og allt þetta sýnir okkur að skapgerð hans hefur verið sérstök. Hann var viljasterkur og átti auðvelt með að laga sig að aðstæðum. Það segir einnig margt um skaplyndi hans að hann ofsótti samfélag kristinna manna áður en viðburðurinn mikli varð á leiðinni til Damaskus.
Hann vissi að kristnir menn drógu í efa sumt af því sem Gyðingar höfðu í heiðri og þess vegna ofsótti hann þá kröftuglega. Til að mynda mætti líkja honum við talíbana sinnar samtíðar ... Síðan kom Damaskus og breytingin mikla. Eftir það varð hann ákaflega staðfastur, svo mjög að sumum þótti nóg um en hann lagði samt alltaf áherslu á kærleiksríka framkomu. Hann líkti sér við föður en einnig móður. Sálgerð hans er flókin og margbreytileg með afbrigðum. Í bréfi sínu til Rómverja segir hann beinum orðum að menn eigi að taka á móti öllum og sættast við alla, og þeir eigi einnig að taka að sér þá sem hafi aðrar skoðanir. Þetta er svokallaður írenismi, andi gestrisni og gagnkvæmni sem er fyllilega í anda fagnaðarboðskaparins.
Verk heilags Páls postula er nú helst að finna í bréfum hans. Bréf Páls voru skrifuð og þróuðust yfirleitt sakir þess að nauðsynlegt þótti að fullkomna hina munnlegu boðun heilags Páls sem hann hafði að sjálfsögðu flutt í ýmsum kristnum söfnuðum. Í bréfunum er einnig svarað ýmsum spurningum og varpað ljósi á margvíslegar og nýjar aðstæður. Stíllinn er yfirleitt beinskeyttur. Í okkar Biblíu eru bréfin í þessari röð: Rómverjabréf, fyrra og síðara Korintubréf, Galatabréf, bréfið til Efesusmanna, Filippíbréf, Kólossubréf, fyrra og síðara Þessaloníkubréf, fyrra og síðara Tímóteusarbréf og Títusar- og Fílemonsbréf. Frá sögulegu sjónarmiði er röð bréfanna þó önnur.
Kæru bræður og systur, að lokum vildi ég endurtaka það sem segir í guðspjallinu: „Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12). Hér er samanburður sem gæti hjálpað okkur öllum á Íslandi á þessum tímum: við þörfnumst ekki aðeins efnahagslegra endurbóta. Líkt og Páll þörfnumst við einnig náðar Guðs til innra afturhvarfs. Páll var í erfiðri stöðu gagnvart voninni um eilíft líf. Í lok seinna bréfs síns til Korintumanna endurtekur hann bæn frá fyrsta kristna söfnuðinum í Palestínu: „Marana tha! – Kom þú, Drottinn Jesús!“ Okkur leyfist einnig að biðja svo, útskýrði Benedikt páfi XVI. Að vísu kann það að virðast nokkuð erfitt fyrir nútímamanninn að biðja fyrir endalokum heimsins. En okkur leyfist að biðja þannig vegna þess að við biðjum ekki fyrir endalokum heimsins heldur viljum við með þessu biðja fyrir endalokum hins óréttláta heims. Við viljum „að heimurinn breytist í grundvallaratriðum, að réttlæti og friður ríki, án ofbeldis, án hungurs“. Þetta allt geti aðeins gerst fyrir nærveru Krists. „Kom á þinn hátt og endurnýja heim nútímans“, bað hinn heilagi faðir. „Kom einnig í hjarta okkar. Kom og endurnýja líf okkar! Kom í hjarta okkar svo að við getum sjálf orðið ljós Guðs, nærvera þín.“
Með þessum orðum, sem eiga einkar vel við um þessar mundir hér á landi, lýk ég máli mínu. Ég vona að við kynnumst heilögum Páli postula nokkru betur svo að okkur verði enn auðveldara að fylgja boðskap hans sem útskýrir fagnaðarerindi Jesú Krists. Þetta viljum við gera hér á landi hvert um sig og sameiginlega á þeim erfiðu og þó vonarríku tímum sem nú ríkja. Með hjartans kveðju.
„Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12).
Þið vitið að frá 29. júní 2008 hafa í gervallri kaþólsku kirkjunni verið haldnir fjölmargir fyrirlestrar, ráðstefnur og litúrgískar hátíðir. Allt er það gert til að minnast fæðingar Páls postula fyrir 2000 árum en hann var mesti trúboði allra tíma. Benedikt páfi XVI stofnaði þetta hátíðarár Páls og því lýkur 29. júní á þessu ári. Því höfum við ákveðið, ásamt allri kirkjunni, að heiðra einnig minningu Páls postula hér í Reykjavíkurbiskupsdæmi á árinu og kynnast honum betur. Líf hans og starf mun þá einnig geta borðið meiri ávöxt hér á landi. Í guðspjalli dagsins standa þessi orð sem við höfum nú heyrt: „Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12), og þau gætum við einnig haft um Pál postula. Fyrst var Sál óvæginn ofsækjandi kristinna manna „Ég er sístur postulanna og er ekki þess verður að kallast postuli með því að ég ofsótti söfnuð Guðs“ (1Kor 15, 9). En þá komu hin undraverðu sinnaskipti hans á leiðinni til Damaskus. Og hann hlaut köllun sem postuli heiðingjanna.
Hver er hann svo í raun, þessi Páll? Við heyrum alltaf eitthvað frá honum á næstum hverjum sunnudegi. Hvers vegna skyldi Benedikt páfi XVI hafa tileinkað honum þetta sérstaka ár? Þetta ár og hátíðir þess styðjast við þá hefðbundnu tilgátu að Páll hafi fæðst um árið átta eftir Krists burð. En það er aðeins tilgáta. Þó getum við sagt að Páll hafi verið um það bil jafnaldri Jesú. Hann fæddist í Tarsus, höfuðborg Kylikíu, og voru foreldrar hans Gyðingar og farísear. Í Postulasögunni er sagt að hann hafi verið rómverskur borgari frá fæðingu. Þess vegna ber hann auk gyðinglega nafnsins Sál einnig rómverska nafnið Páll.
Í bréfum sínum segist Páll hafa unnið fyrir sér sem seglagerðarmaður. Oftast gegndu börn sömu störfum og feður þeirra á þeim tímum. Þess vegna er talið að þetta hafi einnig verið starf föður Páls. Þetta var venjulegt starf alþýðumanns og með því sáu menn fyrir þörfum fjölskyldunnar en naumast nokkuð umfram það. Foreldrar Páls voru Gyðingar sem bjuggu fjarri föðurlandinu, þ.e. þau voru meðal fjölda annarra Gyðinga sem höfðu hrakist langt í burt frá landi sínu af ýmsum ástæðum en einkum þó vegna ofsókna. En þau höfðu þó haldið tryggð við hefðir sínar. Í frumbernsku hafði Páll, líkt og aðrir Gyðingadrengir, verið umskorinn. Hann var alinn upp í fylgispekt við lögmál Móse. En Tarsus var heimsborg. Um leið og Páll gekk út úr húsi foreldra sinna andaði hann að sér hinu hellenska andrúmslofti og hann kynntist fjölmörgum menningarsamfélögum. Hann talaði hebresku og arameísku heima við en grísku annars staðar. Hann ólst því upp með opnum huga, einkum fram að 12 til 13 ára aldri. Þá hélt hann til Jerúsalem og helgaði sig óskiptur námi í lögmáli Gyðinga, Tora, hjá Gamalíel rabbína hinum gamla sem var víðfrægur. Frá þeim tíma beindist áhugi hans allur að lögmáli Gyðinga og menningu Ísraels.
Til er lýsing á útliti Páls eða upplýsingar um Pál sem sífellt eru endurteknar. Sagt er að hann hafi verið smávaxinn, feitlaginn, kiðfættur og sambrýndur, en þó verið engli líkur. Þessi lýsing er hins vegar frá lokum annarrar aldar. Á hefðbundnum helgimyndum er hann sýndur skeggjaður og sköllóttur en það var í samræmi við þá mynd sem menn gerðu sér um heimspekinga á þriðju öld.
Í seinna bréfi sínu til Korintumanna segir Páll að sér sé tregt um mál. Því hafa sumir talið að hann hafi stamað. Í bréfi sínu til Galatamanna segir hann: „Augun hefðuð þér stungið úr yður og gefið mér!“ Því hafa ýmsir álitið að hann hafi verið sjóndapur. Ég tel að þessar yfirlýsingar verði að skoða á myndrænan hátt því við vitum að hann mætti miklum erfiðleikum í lífi sínu: vökum, föstum og kulda; hann varð skipreika þrisvar sinnum og lagði þúsundir kílómetra að baki fótgangandi. Hann var grýttur og Gyðingar börðu hann fimm sinnum og Rómverjar þrisvar. Oft var hann handtekinn og allt þetta sýnir okkur að skapgerð hans hefur verið sérstök. Hann var viljasterkur og átti auðvelt með að laga sig að aðstæðum. Það segir einnig margt um skaplyndi hans að hann ofsótti samfélag kristinna manna áður en viðburðurinn mikli varð á leiðinni til Damaskus.
Hann vissi að kristnir menn drógu í efa sumt af því sem Gyðingar höfðu í heiðri og þess vegna ofsótti hann þá kröftuglega. Til að mynda mætti líkja honum við talíbana sinnar samtíðar ... Síðan kom Damaskus og breytingin mikla. Eftir það varð hann ákaflega staðfastur, svo mjög að sumum þótti nóg um en hann lagði samt alltaf áherslu á kærleiksríka framkomu. Hann líkti sér við föður en einnig móður. Sálgerð hans er flókin og margbreytileg með afbrigðum. Í bréfi sínu til Rómverja segir hann beinum orðum að menn eigi að taka á móti öllum og sættast við alla, og þeir eigi einnig að taka að sér þá sem hafi aðrar skoðanir. Þetta er svokallaður írenismi, andi gestrisni og gagnkvæmni sem er fyllilega í anda fagnaðarboðskaparins.
Verk heilags Páls postula er nú helst að finna í bréfum hans. Bréf Páls voru skrifuð og þróuðust yfirleitt sakir þess að nauðsynlegt þótti að fullkomna hina munnlegu boðun heilags Páls sem hann hafði að sjálfsögðu flutt í ýmsum kristnum söfnuðum. Í bréfunum er einnig svarað ýmsum spurningum og varpað ljósi á margvíslegar og nýjar aðstæður. Stíllinn er yfirleitt beinskeyttur. Í okkar Biblíu eru bréfin í þessari röð: Rómverjabréf, fyrra og síðara Korintubréf, Galatabréf, bréfið til Efesusmanna, Filippíbréf, Kólossubréf, fyrra og síðara Þessaloníkubréf, fyrra og síðara Tímóteusarbréf og Títusar- og Fílemonsbréf. Frá sögulegu sjónarmiði er röð bréfanna þó önnur.
Kæru bræður og systur, að lokum vildi ég endurtaka það sem segir í guðspjallinu: „Aldrei áður höfum við þvílíkt séð“ (Mrk 2, 12). Hér er samanburður sem gæti hjálpað okkur öllum á Íslandi á þessum tímum: við þörfnumst ekki aðeins efnahagslegra endurbóta. Líkt og Páll þörfnumst við einnig náðar Guðs til innra afturhvarfs. Páll var í erfiðri stöðu gagnvart voninni um eilíft líf. Í lok seinna bréfs síns til Korintumanna endurtekur hann bæn frá fyrsta kristna söfnuðinum í Palestínu: „Marana tha! – Kom þú, Drottinn Jesús!“ Okkur leyfist einnig að biðja svo, útskýrði Benedikt páfi XVI. Að vísu kann það að virðast nokkuð erfitt fyrir nútímamanninn að biðja fyrir endalokum heimsins. En okkur leyfist að biðja þannig vegna þess að við biðjum ekki fyrir endalokum heimsins heldur viljum við með þessu biðja fyrir endalokum hins óréttláta heims. Við viljum „að heimurinn breytist í grundvallaratriðum, að réttlæti og friður ríki, án ofbeldis, án hungurs“. Þetta allt geti aðeins gerst fyrir nærveru Krists. „Kom á þinn hátt og endurnýja heim nútímans“, bað hinn heilagi faðir. „Kom einnig í hjarta okkar. Kom og endurnýja líf okkar! Kom í hjarta okkar svo að við getum sjálf orðið ljós Guðs, nærvera þín.“
Með þessum orðum, sem eiga einkar vel við um þessar mundir hér á landi, lýk ég máli mínu. Ég vona að við kynnumst heilögum Páli postula nokkru betur svo að okkur verði enn auðveldara að fylgja boðskap hans sem útskýrir fagnaðarerindi Jesú Krists. Þetta viljum við gera hér á landi hvert um sig og sameiginlega á þeim erfiðu og þó vonarríku tímum sem nú ríkja. Með hjartans kveðju.
Ykkar Pétur biskup.
Des. 2009
Prédikun Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
3. sunnudag í aðventu
Hátíð Nuestra Señora de Guadalupe
Maríu móður Evrópu
í Dómkirkju Krists konungs í Reykjavík
12. desember 2009
3. sunnudag í aðventu
Hátíð Nuestra Señora de Guadalupe
Maríu móður Evrópu
í Dómkirkju Krists konungs í Reykjavík
12. desember 2009
Kæru bræður og systur,
Í dag er 12. desember 2009. Það er þriðji sunnudagur í aðventu og við minnumst einnig Nuestra Señora de Guadalupe og Maríu móður Evrópu. Ég vil bjóða ykkur öllum í ferðalag. Sú ferð er ægifögur og full náðar: reyndar pílagrímsför. Við förum frá Reykjavík til Nasaret, Rómar, Trent, Mexíkó, Guadalajara, Jerúsalem og síðan sérstaklega um Freiburg til baka til Evrópu frá vestri (Gíbraltar) til austurs (Berezniki) og síðan frá suðri (Gnadenweiler) til baka til Reykjavíkur í norðri. Hvílík ferð og hún er ókeypis... Þið þurfið bara að hlusta.
„Jáyrði“ Maríu frá Nasaret er upphafið á endurlausninni frá syndum. Þar er um að ræða hinn óflekkaða getnað Maríu sem vísar öllum kristnum mönnum leiðina til hjálpræðis. Benedikt páfi XVI benti á það í þessari viku í ávarpi sínu við Angelus-bænina í Róm.
Hátíðin styðst við langa hefð innan kirkjunnar. Þegar á miðöldum og síðan á kirkjuþinginu í Trent var Móðir Jesú ævinlega undanþegin syndinni sem hver maður fæðist til. Hvernig hefði hún annars geta tekið þátt í endurlausnarverkinu? Þessi frelsun undan syndinni á hins vegar ekki upptök sín hjá Maríu sjálfri heldur gaf Guð henni hana fyrirfram í Jesú, svo að hún gæti orðið Guðsmóðir.
„Í hinu fátæklega húsi í Nasaret búa „hinir heilögu sem eftir lifa“ af Ísrael,“ segir páfi, „sem Guð vill vekja þjóð sína upp af að nýju, líkt og nýtt tré sem teygir greinar sínar yfir allan heiminn og býður gjörvöllu mannkyni hinn góða ávöxt endurlausnarinnar. Öndvert við Adam og Evu hlýðir María vilja Guðs og öll verund hennar segir „já“ og felur sig hinni guðdómlegu áætlun í vald. Hún er hin nýja Eva, hins sanna móðir alls sem lifir, allra sem öðlast nýtt líf fyrir trúna á Jesú Krist.“
Í dag er 12. desember 2009. Þann 12. desember 1531, í Mexíkó, var Juan Diego, sem nýlega hafði tekið kaþólska trú og verið skírður, á leiðinni til Tlatelolco til þess að sækja prest því sjúkur frændi hans vildi skrifta. Hann fór aðra leið inn í borgina því hann vildi ekki að „frúin“ tefði sig. En hún mætti honum samt og Juan Diego sagði henni hvað komið hefði fyrir frænda sinn. Hún sagði honum að hafa engar áhyggjur af frænda sínum, honum myndi batna.
Juan Diego varð rórra við þessi orð og hann uppfyllti ósk Maríu meyjar og fór upp á hæðina til þess að sækja nýjar rósir – að ósk biskupsins. María raðaði rósunum eigin hendi í kápu hans. Síðan hélt Diego aftur til biskupsins. Hann kraup á kné frammi fyrir biskupi, sagði honum frá orðum Maríu og breiddi úr kápu sinni svo rósirnar féllu á gólfið. Skyndilega birtist á kápu hans mynd hinnar eilífu meyjar og Guðsmóður. Biskupinn og allir viðstaddir sáu þessa fögru og dásamlegu mynd sem til er enn í dag. Árið 2002 var Juan Diego tekinn í tölu heilagra.
„Líkt og lærisveinarnir söfnuðust saman hjá Maríu eftir himnaför Drottins (P 1, 12–14)“, skrifaði mér nýlega erkibiskupinn í Freiburg og forseti þýsku biskuparáðstefnunnar, „þannig er þjóðum Evrópu einnig boðið að safnast saman hjá Maríu og láta hana leiða sig sér við hönd og undir verndarvæng hennar pílagrímsleið trúarinnar til takmarksins fyrirheitna. „María móðir Evrópu“ færir okkur einmitt nú þetta boð sitt frá helgistöðum sínum í Gíbraltar, Gnadenweiler og Berezniki. Þessir helgidómar eru heimkynni þeirra manna sem til hennar koma og veita þeim jafnframt þrótt og kraft í fylgd sinni við Krist. Þeir brúa vestrið (Gíbraltar) og austrið (Berezniki) og einnig brátt – ef Guð lofar – suðrið (Gnadenweiler) við norðrið (Ísland). Þar með mynda þeir krossmark yfir Evrópu – tákn endurlausnar og hins nýja lífs, tákn vonar og sameiningar út yfir dauðann. Helgidómar Guðsmóður – „Maríu, móður Evrópu“ – eru meira en aðeins staðir bænar og íhugunar. Þeir eru fyrirheit Evrópu, Vesturlanda, og benda til þeirra krafta sem þau eru sprottin úr og lifa í. María vill leiða saman þjóðir Evrópu og sameina þær. Helgidómar hennar eru staðir blessunar og vonar fyrir heimsálfu okkar. Megi íbúar Evrópu undir vernd Maríu vaxa stöðugt í trú, von og kærleika og tengjast sífellt nánar undir leiðsögn hennar.“
Í dag er 12. desember 2009. Og enn erum við í Reykjavík. Mín kæru, pílagrímsferð okkar lýkur hér og nú með náðarríkri fregn. Erkiábóti St. Marteinsklaustursins í Beuron, Theodor Hogg OSB, skrifaði mér á hátíð heilags Marteins: „Séra Notker, munkur í klaustri okkar, sem hefur frá árinu 1986 annast sálusorgun í Beuron og nágrannabyggðunum Bärenthal og Hausen im Tal, lét fyrir nokkrum árum reisa kapellu sem ber nafnið „María, móðir Evrópu“, á landsvæði sóknarinnar í Bärenthal, þar sem heitir „Gnadenweiler“. Meðbróðir okkar hafði áhyggjur af því að kristin trú er í mikilli hættu í Evrópu. Hann vill berjast gegn þessu með því að byggja upp net bænastaða. Þannig vill hann í anda „nýrrar boðunar“ styrkja okkar heimshluta. Séra Notker hefur í þessu skyni haft samband við Gíbraltarbiskup og kaþólskan prest í Rússlandi. „Ég óska honum og samferðarmönnum hans góðrar ferðar og vona að verkefni þeirra komist til framkvæmda. Megi bænastaðurinn „María, móðir Evrópu“ verða til á Íslandi og verða þar staður blessunar sem styrki viðhald og frjósama endurnýjun kristinnar trúar og lífs í löndum okkar.“ Séra Notker kom til Reykjavíkur ásamt borgarstjóranum í Beuron og vinsamlegri sendinefnd frá Schwaben í Þýskalandi. Ég tók þeim og áformum þeirra fenginsamlega og af þakklæti. „Þetta ferfalda bænasamfélag,“ skrifaði séra Notker, „var stofnað laugardaginn 21. nóvember 2009 með „Fiat“-orði biskupsins, en það er sáðkorn fyrir byggingu helgidóms „Maríu, móður Evrópu“ sem nú er staðfestur á íslenskri grund. Á veturna spírar hveitið.“
Kæru bræður og systur, tími bænarinnar er kominn. „Hin nýja boðun“ á nú einnig að hefjast á Íslandi. Ykkur er öllum hjartanlega boðið að taka þátt með bænum og athöfnum! Biskupskapellan í Reykjavík er frá og með deginum í dag, 12. desember 2009, tileinkuð „Maríu móður Evrópu“.
Fiat!
„Dýrð sé Guði í upphæðum og friður á jörðu með þeim mönnum sem hafa góðan vilja!“
Amen.
Í dag er 12. desember 2009. Það er þriðji sunnudagur í aðventu og við minnumst einnig Nuestra Señora de Guadalupe og Maríu móður Evrópu. Ég vil bjóða ykkur öllum í ferðalag. Sú ferð er ægifögur og full náðar: reyndar pílagrímsför. Við förum frá Reykjavík til Nasaret, Rómar, Trent, Mexíkó, Guadalajara, Jerúsalem og síðan sérstaklega um Freiburg til baka til Evrópu frá vestri (Gíbraltar) til austurs (Berezniki) og síðan frá suðri (Gnadenweiler) til baka til Reykjavíkur í norðri. Hvílík ferð og hún er ókeypis... Þið þurfið bara að hlusta.
„Jáyrði“ Maríu frá Nasaret er upphafið á endurlausninni frá syndum. Þar er um að ræða hinn óflekkaða getnað Maríu sem vísar öllum kristnum mönnum leiðina til hjálpræðis. Benedikt páfi XVI benti á það í þessari viku í ávarpi sínu við Angelus-bænina í Róm.
Hátíðin styðst við langa hefð innan kirkjunnar. Þegar á miðöldum og síðan á kirkjuþinginu í Trent var Móðir Jesú ævinlega undanþegin syndinni sem hver maður fæðist til. Hvernig hefði hún annars geta tekið þátt í endurlausnarverkinu? Þessi frelsun undan syndinni á hins vegar ekki upptök sín hjá Maríu sjálfri heldur gaf Guð henni hana fyrirfram í Jesú, svo að hún gæti orðið Guðsmóðir.
„Í hinu fátæklega húsi í Nasaret búa „hinir heilögu sem eftir lifa“ af Ísrael,“ segir páfi, „sem Guð vill vekja þjóð sína upp af að nýju, líkt og nýtt tré sem teygir greinar sínar yfir allan heiminn og býður gjörvöllu mannkyni hinn góða ávöxt endurlausnarinnar. Öndvert við Adam og Evu hlýðir María vilja Guðs og öll verund hennar segir „já“ og felur sig hinni guðdómlegu áætlun í vald. Hún er hin nýja Eva, hins sanna móðir alls sem lifir, allra sem öðlast nýtt líf fyrir trúna á Jesú Krist.“
Í dag er 12. desember 2009. Þann 12. desember 1531, í Mexíkó, var Juan Diego, sem nýlega hafði tekið kaþólska trú og verið skírður, á leiðinni til Tlatelolco til þess að sækja prest því sjúkur frændi hans vildi skrifta. Hann fór aðra leið inn í borgina því hann vildi ekki að „frúin“ tefði sig. En hún mætti honum samt og Juan Diego sagði henni hvað komið hefði fyrir frænda sinn. Hún sagði honum að hafa engar áhyggjur af frænda sínum, honum myndi batna.
Juan Diego varð rórra við þessi orð og hann uppfyllti ósk Maríu meyjar og fór upp á hæðina til þess að sækja nýjar rósir – að ósk biskupsins. María raðaði rósunum eigin hendi í kápu hans. Síðan hélt Diego aftur til biskupsins. Hann kraup á kné frammi fyrir biskupi, sagði honum frá orðum Maríu og breiddi úr kápu sinni svo rósirnar féllu á gólfið. Skyndilega birtist á kápu hans mynd hinnar eilífu meyjar og Guðsmóður. Biskupinn og allir viðstaddir sáu þessa fögru og dásamlegu mynd sem til er enn í dag. Árið 2002 var Juan Diego tekinn í tölu heilagra.
„Líkt og lærisveinarnir söfnuðust saman hjá Maríu eftir himnaför Drottins (P 1, 12–14)“, skrifaði mér nýlega erkibiskupinn í Freiburg og forseti þýsku biskuparáðstefnunnar, „þannig er þjóðum Evrópu einnig boðið að safnast saman hjá Maríu og láta hana leiða sig sér við hönd og undir verndarvæng hennar pílagrímsleið trúarinnar til takmarksins fyrirheitna. „María móðir Evrópu“ færir okkur einmitt nú þetta boð sitt frá helgistöðum sínum í Gíbraltar, Gnadenweiler og Berezniki. Þessir helgidómar eru heimkynni þeirra manna sem til hennar koma og veita þeim jafnframt þrótt og kraft í fylgd sinni við Krist. Þeir brúa vestrið (Gíbraltar) og austrið (Berezniki) og einnig brátt – ef Guð lofar – suðrið (Gnadenweiler) við norðrið (Ísland). Þar með mynda þeir krossmark yfir Evrópu – tákn endurlausnar og hins nýja lífs, tákn vonar og sameiningar út yfir dauðann. Helgidómar Guðsmóður – „Maríu, móður Evrópu“ – eru meira en aðeins staðir bænar og íhugunar. Þeir eru fyrirheit Evrópu, Vesturlanda, og benda til þeirra krafta sem þau eru sprottin úr og lifa í. María vill leiða saman þjóðir Evrópu og sameina þær. Helgidómar hennar eru staðir blessunar og vonar fyrir heimsálfu okkar. Megi íbúar Evrópu undir vernd Maríu vaxa stöðugt í trú, von og kærleika og tengjast sífellt nánar undir leiðsögn hennar.“
Í dag er 12. desember 2009. Og enn erum við í Reykjavík. Mín kæru, pílagrímsferð okkar lýkur hér og nú með náðarríkri fregn. Erkiábóti St. Marteinsklaustursins í Beuron, Theodor Hogg OSB, skrifaði mér á hátíð heilags Marteins: „Séra Notker, munkur í klaustri okkar, sem hefur frá árinu 1986 annast sálusorgun í Beuron og nágrannabyggðunum Bärenthal og Hausen im Tal, lét fyrir nokkrum árum reisa kapellu sem ber nafnið „María, móðir Evrópu“, á landsvæði sóknarinnar í Bärenthal, þar sem heitir „Gnadenweiler“. Meðbróðir okkar hafði áhyggjur af því að kristin trú er í mikilli hættu í Evrópu. Hann vill berjast gegn þessu með því að byggja upp net bænastaða. Þannig vill hann í anda „nýrrar boðunar“ styrkja okkar heimshluta. Séra Notker hefur í þessu skyni haft samband við Gíbraltarbiskup og kaþólskan prest í Rússlandi. „Ég óska honum og samferðarmönnum hans góðrar ferðar og vona að verkefni þeirra komist til framkvæmda. Megi bænastaðurinn „María, móðir Evrópu“ verða til á Íslandi og verða þar staður blessunar sem styrki viðhald og frjósama endurnýjun kristinnar trúar og lífs í löndum okkar.“ Séra Notker kom til Reykjavíkur ásamt borgarstjóranum í Beuron og vinsamlegri sendinefnd frá Schwaben í Þýskalandi. Ég tók þeim og áformum þeirra fenginsamlega og af þakklæti. „Þetta ferfalda bænasamfélag,“ skrifaði séra Notker, „var stofnað laugardaginn 21. nóvember 2009 með „Fiat“-orði biskupsins, en það er sáðkorn fyrir byggingu helgidóms „Maríu, móður Evrópu“ sem nú er staðfestur á íslenskri grund. Á veturna spírar hveitið.“
Kæru bræður og systur, tími bænarinnar er kominn. „Hin nýja boðun“ á nú einnig að hefjast á Íslandi. Ykkur er öllum hjartanlega boðið að taka þátt með bænum og athöfnum! Biskupskapellan í Reykjavík er frá og með deginum í dag, 12. desember 2009, tileinkuð „Maríu móður Evrópu“.
Fiat!
„Dýrð sé Guði í upphæðum og friður á jörðu með þeim mönnum sem hafa góðan vilja!“
Amen.
3. feb. 2008
Hirðisbréf 2008
Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
Hirðisbréf 2008
Péturs Bürcher Reykjavíkurbiskups
Kæru bræður og systur.
Í dag veitist mér sú ánægja að senda öllu kaþólsku fólki á Íslandi mitt fyrsta hirðisbréf. Ég þakka af öllu hjarta prestunum sem lesa það nú fyrir ykkur á þessum sunnudegi fyrir lönguföstu árið 2008.
Margir hafa spurt mig hver hafi verið fyrstu áhrif mín af Íslandi. Og ég hef svarað þannig: Allt hefur verið nýtt fyrir mér, tungumálið, sérkennilegt og síbreytilegt veðurfarið, fegurð náttúrunnar, langar næturnar á þessum árstíma og sérstaklega hjartahlýja fólks með ólíkan bakgrunn og loks kaþólska samfélagið sem er sannarlega bráðlifandi og sívaxandi, því hér voru 156 skírnir og aðeins 16 dauðsföll árið 2007. Það gleður mig að ég er nú orðinn biskupinn ykkar og er hingað kominn til að þjóna ykkur. Ég vona að ég geti, líkt og Jóhannes biskup Gijsen, sem ég vil þakka enn og aftur, sagt það um árin mín á Íslandi að þau hafi verið hin fegurstu í lífi mínu. Mig langar til að þakka ykkur trúfastar bænir ykkar fyrir biskupi ykkar.
Í dag færir guðspjallið okkur einn sinn fegursta kafla, nefnilega sæluboðin: "Verið glaðir og fagnið, því að laun yðar eru mikil á himnum!" En hvað kynni að geta orðið okkur fagnaðarefni í dag?
Í sérhverri andrá, þrátt fyrir annmarka okkar, reynum við að fara að vilja Guðs. Guð bjó okkur til. Hann skapaði okkur í Jesú Kristi svo að gerðir okkar mættu verða góðar í raun og samræmast því hlutverki sem Guð hefur fyrirbúið okkur og við eigum að fylgja. Við reynum sífellt að bæta okkur svo að okkur miði ekki aftur á bak. Þetta var ásetningur Jóhannesar páfa XXIII í lífi sínu: að sinna þeim störfum sem hann þurfti að vinna á líðandi stundu líkt og hann hefði fæðst einmitt fyrir þetta andartak.
Kæru bræður og systur, vera kann að þið sækið greiðlega fram í lífi ykkar eins og aðrir í umhverfi ykkar. Kannski vinnið þið ykkur inn mikla peninga. Öll þurfum við á peningum að halda en þeir færa ef til vill ekki innri frið og hamingju. En samt sækist sérhvert ykkar eftir sannri hamingju. Reynið að finna hana! En leitið ekki langt yfir skammt! Og ferðist ekki alla leið á heimsenda í leit ykkar. Því ef þið leitið hamingjunnar einhvers staðar langt í burtu, þá gengur hún ykkur sífellt úr greipum.
Og hvar er þá hina sönnu hamingju að finna? Hvar er hún? Hamingjan er auðvitað aðeins fullkomin í Paradís. En á þessari stundu bendir Jesús á sjálfan sig í guðspjalli dagsins: "Sælir eru friðflytjendur .... sælir eru þeir, sem hungrar og þyrstir eftir réttlætinu..." Þetta eru orð hins sama Jesú er sagði í Nasaret: "Andi Drottins er yfir mér." Og þessi andi er sannarlega styrkur, ljós, gleði og friður. Leitið hans því ekki annars staðar: Hann er hið innra með ykkur, í hjarta ykkar.
En þrátt fyrir þetta, enda þótt við látum Guð leiða okkur jafnaðarlega í kærleiksanda sínum, liggur freistarinn í leyni og reynir að afvegaleiða okkur. Því skulum við vera vakandi og reiðubúin - og ef nauðsyn krefur - taka sinnaskiptum!
Af sjálfsdáðum getum við ekki öðlast sanna hamingju; við þörfnumst Heilags anda og einnig hjálpar annarra manna. Opnum augu okkar og hjörtu fyrir þeim mörgu í umhverfi okkar sem láta leiðast af Guðs anda. Þeir þjóna öðrum og geisla frá sér friði og gleði í trú sinni á Guð. Þeir hafa uppgötvað að Guð er fjársjóðurinn í lífi þeirra og að það er hann sem færir þeim hið raunverulega ríkidæmi. Heilagur Jóhannes Chrysostomus, kallaður gullmunnur á íslensku til forna, sagði er hann ræddi um Pál postula: "Hann var ríkur í kærleika Krists sem var mestur allra hluta í hans augum. Meðan hann átti hann taldi hann sig njóta mestrar blessunar allra manna." Þetta er einnig sú braut sem okkur er ætlað að feta á föstunni sem hefst í þessari viku. Því skulum við fjölmenna til kirkju á öskudag til að hefja saman för okkar þessa leið.
Á síðasta ári bauð Benedikt páfi XVI okkur að ganga þessa leið: "Megi fastan vera sérhverjum kristnum manni endurnýjun reynslu hans af kærleika Guðs sem okkur er gefinn í Kristi, en það er kærleikur sem við verðum í staðinn að "endurgefa" náunga okkar, einkum þeim sem þjáist mest og þarfnast hans. Aðeins á þennan hátt munum við geta tekið fullan þátt í gleði páskanna. Megi María, móðir hins sæla kærleika, leiðbeina okkur á þessu föstuferðalagi okkar, ferðalagi sannra sinnaskipta til kærleika Krists." Á þessu ári býður páfi okkur að láta þennan náðartíma föstunnar einkennast af ölmusugjöfum.
Ég óska þess, kæru bræður og systur, að Heilagur andi taki sér æ stöðugri bólfestu í ykkur. Megið þið uppgötva hann hið innra með ykkur, megið þið uppgötva hann í öðrum! Ég er þess fullviss að við getum smátt og smátt tekið framförum í þessu og hjörtu okkar orðið sífellt reiðubúnari til að elska. "Þú skalt elska Drottin, Guð þinn, af öllu hjarta þínu... og náunga þinn eins og sjálfan þig!" Þetta er okkar kristna nafnskírteini, eða ef þið viljið það heldur, kennitala raunverulegrar hamingju. "Verið glaðir og fagnið, því að laun yðar eru mikil á himnum!"
Pétur, biskupinn ykkar.
Mt 5, 12
Mt 5, 6
Lk 4, 18
Hómilía nr. 2 um Pál postula
Benedikt páfi XVI, Föstuboðskapur 2007, Vatíkaninu, 21. nóvember 2006
Sjá Benedikt páfi XVI, Föstuboðskapur 2008, Vatíkaninu, 30. október 2007
Mk 12, 30 - 31 (sbr. 5M 6, 4 - 5; 3M 19, 18)
Mt 5, 12